Wij versnellen de verduurzaming van sportaccommodaties door de stap te maken van een N=1-aanpak op gebouwniveau naar een integrale en gebiedsgerichte aanpak op sportparkniveau. Met de ontwikkeltafel Verduurzaming sportaccommodaties ontwikkelen we een schaalbare aanpak waarmee gemeenten en sportverenigingen samen sneller, slimmer en goedkoper kunnen komen tot emissievrije en toekomstbestendige accommodaties.
Over de ontwikkeltafel
Nederland telt bijna 22.000 sportaccommodaties. Samen met de bijbehorende sportvelden beslaan zij circa 1,1% van het landoppervlak. Een groot deel is verouderd, heeft een hoge energievraag en stoot veel CO₂ uit. Verduurzaming gebeurt nu vooral via losse projecten en regelingen, in een klassieke N=1-aanpak: gebouw voor gebouw, accommodatie voor accommodatie.
Die aanpak loopt vast op hoge investeringskosten, versnipperd eigenaarschap, beperkte kennis en uitvoeringscapaciteit bij verenigingen, en netcongestie. Sportparken bieden echter een unieke kans, juist omdat er meerdere clubs, gebouwen en voorzieningen op één terrein staan. Door clubhuizen, kleedaccommodaties, sportvelden en energieaansluitingen als één geheel te benaderen, ontstaan kostenreductie, efficiënter materiaalgebruik, slimmer gebruik van netcapaciteit en koppelkansen met zorg, onderwijs en welzijn.
Gemeenten staan hierbij op een sleutelpositie. Ruim negentig procent van de grond van buitensportvelden is in gemeentelijk eigendom, en gemeenten zijn vrijwel altijd betrokken via investeringen, garantstellingen, subsidies of vergunningverlening. Door verduurzaming expliciet te verankeren in vastgoed- en sportbeleid en verenigingen actief te ontzorgen, kunnen gemeenten de regie nemen op een gebiedsgerichte versnelling.
Onze aanpak
De ontwikkeltafel ontwikkelt twee kennisproducten en toetst ze in de praktijk:
- Een afwegingskader voor gebiedsgerichte verduurzaming, met expliciete aandacht voor het clusteren van voorzieningen: gezamenlijke kleedgebouwen, multifunctionele clubhuizen en koppeling met andere sectoren.
- Een procesaanpak voor gemeenten die per fase laat zien welke stappen nodig zijn, welke afdelingen betrokken moeten worden, en hoe planning, financiering en uitvoering samenkomen.
In 2026 doorlopen we vier fasen: oriëntatie, voorbereiding (waaronder de analyse van vijf al verduurzaamde sportparken), uitvoering met drie leerlabs in een grote, middelgrote en kleine gemeente, en evaluatie. In 2027 volgt de landelijke uitrol via VNG, VSG, KCSB en NOC*NSF. Aanvullend werken we aan een factsheet over lokale energiehubs op sportparken.
Aansluiten
De ontwikkeltafel werkt samen met TU Delft / AMS Institute, NOC*NSF, Vereniging Sport en Gemeente, het ministerie van VWS en het ministerie van VRO. Primaire pilotgemeenten zijn Amsterdam, Soest, Apeldoorn, Deventer en Súdwest-Fryslân. Daarnaast worden minimaal twintig gemeenten betrokken bij de validatie, verdeeld over stedelijk en plattelandsgebied.
Gemeenten, sportverenigingen, sportbonden, marktpartijen en netbeheerders die willen bijdragen kunnen aansluiten. Mail naar VMV@tkibt.nl.