De gemeente Delft zocht aanvankelijk vooral naar méér informatie. Inmiddels is de belangrijkste les juist dat meer data niet automatisch meer grip betekent.
Evert Jan van Daalen werkt als vastgoedadviseur bij gemeente Delft en houdt zich binnen het technisch beheerteam bezig met onderhoud, verduurzaming en techniek. Toen hij aan de verduurzamingsopgave begon, was informatie verspreid over verschillende systemen, beleidsvelden en afdelingen. Tegelijkertijd kwamen nieuwe wettelijke verplichtingen en beleidsdoelen op de vastgoedorganisatie af.
De vraag was daarom niet alleen: welke gebouwen moeten we verduurzamen? Maar vooral: welke informatie hebben we nodig om daar continu de juiste keuzes over te kunnen maken?
Van versnipperde informatie naar sturen op wat nodig is
In eerste instantie leek het logisch om zoveel mogelijk informatie over de portefeuille te verzamelen. Gaandeweg werd duidelijk dat daarin ook een risico zit. Wie alles tot in detail wil weten, kan het overzicht juist verliezen.
Delft heeft daarom scherper bepaald welke informatie daadwerkelijk nodig is om te sturen. Data over onderhoud, verduurzaming, beleid en wettelijke verplichtingen wordt nu samengebracht, zodat vanuit één actueel beeld naar de portefeuille kan worden gekeken. De gemeente heeft deze werkwijze inmiddels vertaald naar een goedgekeurde aanpak.
Daarmee verdwijnt ook het idee van een verduurzamingsplan dat eens in de vier jaar wordt vastgesteld en daarna vooral wordt uitgevoerd. Delft werkt nu met een rollende horizon: continu vier jaar vooruitkijken en het plan aanpassen wanneer nieuwe informatie, regelgeving of beleidsdoelen daarom vragen. Dat zorgt volgens Evert Jan voor meer grip en rust. Niet omdat alles vooraf bekend is, maar juist omdat de gemeente sneller kan reageren wanneer de situatie verandert.
Onderhoud en verduurzaming bij elkaar brengen
Een belangrijke stap is om verduurzaming niet als afzonderlijke projectopgave te behandelen. Delft brengt het meerjarenonderhoud en de verduurzamingsplanning bij elkaar in één integraal jaarplan.
Daardoor worden kansen eerder zichtbaar. Als onderhoud aan een gebouw toch al noodzakelijk is, kan direct worden bekeken welke verduurzamingsmaatregelen kunnen worden meegenomen. Dat voorkomt dat maatregelen los van elkaar worden uitgevoerd en maakt het mogelijk budgetten slimmer in te zetten. Volgens Evert Jan zit juist in die dagelijkse keuzes veel versnelling. “Als je al die kleine stappen in de portefeuille consequent zet, kan dat over een jaar enorme impact hebben.”
Gezamenlijk zoeken naar wat echt nodig is
In gesprekken met andere gemeenten bleek dat veel van dezelfde uitdagingen spelen. Hoe organiseer je de financiële kant van verduurzaming? Hoe zorg je ervoor dat verschillende afdelingen dezelfde taal spreken? En hoe houd je voldoende controle zonder telkens opnieuw grote inspecties en analyses te moeten uitvoeren?
Door praktijkervaringen van gemeenten naast elkaar te leggen en oplossingen met kennispartners te toetsen, kon Delft de eigen aanpak verder aanscherpen. Daarbij werd ook duidelijk dat er geen standaardmodel bestaat: de manier waarop je stuurt, hangt af van de organisatie, beschikbare kennis en inrichting van de vastgoedafdeling.
Voor Delft ligt de kern inmiddels helder: houd de relevante data actueel, verbind onderhoud en verduurzaming en blijf voortdurend vooruitkijken. Want een uitvoeringsplan is volgens Evert Jan eigenlijk nooit af. “Je moet het laten leven. Juist door continu bij te sturen kun je kansen grijpen en daadwerkelijk sneller verduurzamen.”
