Leerlab in de gemeente: Waalwijk
Veel gemeenten lopen tegen dezelfde uitdaging aan binnen de verduurzamingsopgave van maatschappelijk vastgoed; ze ontwikkelen een aanpak en gaan daarmee aan de slag zonder goed te monitoren wat het resultaat is en of dit nog past bij de gemeentelijke doelstellingen. DVaak ligt de focus bij de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed op de uitvoering van maatregelen die snel CO₂-reductie opleveren. Tegelijkertijd is er nog weinig aandacht voor het monitoren van de daadwerkelijke resultaten. Er ontbreekt dan een helder en gestructureerd proces om prestaties goed te monitoren en daarover te rapporteren. Daardoor is onvoldoende inzicht in wat de maatregelen daadwerkelijk hebben opgeleverd, of de huidige aanpak effectief is, en welke vervolgstappen nodig zijn om de doelstellingen te behalen. Dit maakt het lastig om te bepalen of de gemeente op koers ligt voor het behalen van haar eigen ambities en de juiste keuzes maakt.
Dit leerlab richt zich op het ontwikkelen van een praktisch en werkbaar proces voor monitoring, verantwoording, evaluatie en herijking van de verduurzamingsopgave van maatschappelijk vastgoed. Er wordt gewerkt aan methoden om prestaties inzichtelijk te maken en resultaten op een eenduidige manier te rapporteren. Daarbij gaat het niet alleen om financiën en energiebesparing, maar ook het meten van prestaties en de bredere impact van duurzame maatregelen. Er wordt gemonitord en geëvalueerd of de huidige inzet nog effectief is en waar bijsturing nodig is. De uitkomsten vormen waardevolle input voor nieuw beleid rond de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed.
De activiteiten van dit leerlab richten zich op:
- Inventarisatie van succesvolle voorbeelden;
- Inzicht in resultaten: budget, energieverbruik, CO₂, duurzaamheid, gebouwkenmerken;
- Analyse van bestaande tools en methodieken;
- Randvoorwaarden voor effectieve evaluatie en bijsturing ontwerpen;
- Rapportage en communicatie;
- Herijking van bestaande aanpak verduurzaming;
- Toepassen praktijk. Eigen actieplan uitwerken.
Eerste bijeenkomst leerpartners
Op 26 maart 2026 kwamen de leerpartners van het VMV Leerlab ‘Evaluatie aanpak en herziening opgave’ voor het eerst bijeen. Gemeenten Breda, Den Haag, Bergen op Zoom, Heemskerk, Heerde, HLT Samen (Hillegom-Lisse-Teylingen) en Waalwijk schoven aan de digitale tafel voor een kennismaking én een inhoudelijke aftrap.
Centraal stond het doel van het leerlab: van ‘doen’ naar ‘doen én weten wat het oplevert’. Samen werken de gemeenten aan een pragmatische monitoring- en evaluatieaanpak die helpt grip te krijgen op de effectiviteit van de eigen verduurzamingsaanpak, en die aanpak bij te sturen waar nodig.
Tijdens de sessie werd de dynamische leeragenda voor het eerst gezamenlijk verkend. Welke vragen willen we in de komende periode beantwoorden? Dit geeft richting aan de kennisproducten die ontwikkelt moeten worden.
De volgende bijeenkomst is gepland op woensdag 13 mei 2026, fysiek bij leerlabgemeente Waalwijk. Op naar de versnelling!