Tijdens het evenement De Woningbouw in AIctie, georganiseerd door TKI Bouw en Techniek, stond op 31 maart 2026 de toekomst van de woningbouw centraal. De bijeenkomst markeerde de aftrap van het innovatieprogramma AI voor Woningbouw, en bracht professionals uit de sector samen om te spreken over de uitdagingen in de woningbouw en de kansen van AI. De rode draad: zonder een fundamenteel andere mindset, slimme inzet van technologie en intensievere samenwerking blijven de grote woningbouwopgaven onhaalbaar.
AI en BIM als katalysator voor verandering
Christoph Maria Ravesloot, Lector Duurzaam Bouwproces met BIM & AI Hogschool Rotterdam, schetste een herkenbaar beeld: projecten starten vaak met onvolledige informatie, beperkte middelen en hoge tijdsdruk. Dit leidt tot fouten, herstelkosten en inefficiëntie. Volgens hem ligt de sleutel tot verbetering in het slimmer benutten van data via Building Information Modeling (BIM) en Artificiële Intelligentie (AI).
AI kan grote hoeveelheden projectdata analyseren, patronen herkennen en risico’s voorspellen. Daarmee ontstaat de mogelijkheid om faalkosten drastisch te verlagen en processen structureel te verbeteren. Waar mensen afhaken bij complexiteit, kan AI juist versnelling brengen.
Van experiment naar volwassenheid
Om organisaties houvast te bieden, presenteerde Christoph Maria een model voor “AI-volwassenheid” gepresenteerd met vijf niveaus: van oriëntatie tot volledig geïntegreerde toepassing. De meeste bouworganisaties bevinden zich nog in de beginfase. Groei vraagt om ontwikkeling op zes dimensies: governance, technologie, processen, mensen, data en strategie.
Deze ontwikkeling heeft directe impact op functies binnen de sector. Rollen verschuiven van uitvoerend naar analyserend en regisserend. Projectmanagers zullen zich bijvoorbeeld meer richten op datavalidatie en interpretatie van AI-uitkomsten. Opleiding en begeleiding van medewerkers is daarbij essentieel: AI moet ondersteunen, niet vervangen.
Nieuwe toepassingen en toekomstbeeld
De potentie van AI reikt verder dan procesoptimalisatie. Denk aan gebouwen die op basis van volledige projectdata, van ontwerp tot realisatie, gecertificeerd en verzekerbaar worden tegen toekomstige schade. Volgens Christoph Maria is dit geen verre toekomst, maar een realistisch perspectief mits de sector bereid is te investeren in kennis en samenwerking.
Koplopers en AI-mindset centraal
De bijeenkomst markeerde de aftrap van het programma AI voor Woningbouw. Daarin wordt gewerkt aan het in kaart brengen van AI-toepassingen in de woningbouw en het ondersteunen van koplopers. Het doel is bestaande innovaties zichtbaar maken en opschalen, in plaats van telkens opnieuw te beginnen.
Ook krijgt de menselijke factor nadrukkelijk aandacht. Een goede AI-mindset met bewustzijn, motivatie en vaardigheden, is cruciaal voor succesvolle adoptie. Om organisaties hierbij te helpen, wordt gewerkt aan een sectorbrede AI-mindsetscan die inzicht geeft in de huidige stand van zaken en ontwikkelpunten.
Innovatieregeling met vouchers tot €30.000
Om de toepassing van AI concreet te versnellen, is een nieuwe regeling aangekondigd. Deze richt zich op het verhogen van de efficiëntie en kwaliteit in de woningbouw, met als ambitie om de bouw van 100.000 woningen per jaar te ondersteunen.
Organisaties kunnen aanspraak maken op vouchers tot €30.000 voor impactvolle innovatieprojecten die:
- in de praktijk worden getest,
- samenwerking stimuleren (minimaal één woningbouwpartij),
- en kennisdeling bevorderen.
De eerste indieningsronde sluit op 1 juni 2026, met een tweede tranche gepland na de zomer. Projecten moeten binnen hetzelfde jaar worden afgerond.
Conclusie
De boodschap van de dag was helder: de woningbouw staat voor een grote transformatie. AI biedt enorme kansen, maar succes hangt af van de bereidheid om anders te denken, samen te werken en te investeren in zowel technologie als mensen. Alleen zo kan de sector de stap maken naar een toekomstbestendige en schaalbare woningproductie. En daar dragen we graag aan bij vanuit het programma AI voor Woningbouw!
