Innovatieprogramma Funderingen
Versnellen, vernieuwen en verbreden van oplossingen voor funderingsonderzoek en -herstel.
Vooraankondiging innovatiecall
Er is €2,7 miljoen subsidie beschikbaar voor schaalbare innovaties die funderingsschade voorkomen en de capaciteit voor funderingsonderzoek en -herstel versnellen en vergroten. De officiële uitvraag volgt naar verwachting op 20 maart 2026.
Over het programma
Het Innovatieprogramma Funderingen is gericht op de ontwikkeling van schaalbare innovaties die bijdragen aan preventie van funderingsschade en aan de versnelling en capaciteitsvergroting van het funderingsonderzoek en -herstel. Dit Innovatieprogramma is onderdeel van de Nationale Aanpak Funderingsproblematiek (NAF)¹ van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (hierna VRO). Het Innovatieprogramma Funderingen is een programma van TKI Bouw en Techniek en wordt in nauwe samenwerking met de sector uitgevoerd.
Noodzaak en aanleiding
De Raad voor de Leefomgeving en infrastructuur (RLi) concludeerde in het rapport ‘Goed gefundeerd’² in februari 2024 dat Nederland te maken heeft met een omvangrijke funderingsproblematiek, zowel in stedelijk als landelijk gebied. Het probleem speelt op dit moment mogelijk bij ongeveer 425.000 gebouwen. Deze gebouwen hebben al verzakkingsschade of krijgen daar tussen nu en 2035 mee te maken. Van de 425.000 gebouwen hebben circa 25.000 woningen op korte termijn herstel nodig. Zonder preventieve maatregelen zal het aantal gebouwen met funderingsschade fors toenemen. Het totale schadebedrag kan volgende RLi potentieel oplopen tot € 54 miljard. Het rapport concludeerde dat alleen een nationale aanpak kan voorkomen dat het funderingsprobleem verandert in een funderingscrisis.
In het vervolg op het RLi advies heeft VRO in 2024 aan TKI Bouw en Techniek gevraagd om inzicht te geven in de uitvoeringscapaciteit in de funderingsonderzoek- en funderingsherstelmarkt, en hoe opschaling, innovatie en kennis van deze capaciteit kunnen bijdragen aan het aanpakken van de opgave. De verdiepingsstudie³ stelt het hersteltempo vast op ongeveer 1.000 woningen per jaar. Het hersteltempo is in context van de funderingsproblematiek daarmee momenteel ontoereikend. Dit komt doordat de huidige funderingsonderzoek- en funderingsherstelmarkt relatief klein, beperkt innovatief en versnipperd is.
Het opschalen van deze capaciteit is lastig door een krappe arbeidsmarkt en onvoldoende opleidingsaanbod. Het ontbreken van een eenduidige aanpak, onvoldoende volume en een gebrek aan voorspelbare bouwstromen zorgen ervoor dat investeringen in het vergroten van de capaciteit van de sector achterblijven. De verdiepingsstudie concludeert dat voor het structureel aanpakken van de funderingsopgave een gezamenlijke en krachtige uitvoering nodig is.
Na publicatie op 10 april 2025 van het adviesrapport “De olifant onder de kamer” (ABDTopConsult)⁴ en de daaropvolgende Kamerbrief⁵ van 4 juli 2025 is vervolgens de urgentie van de funderingsopgave en de noodzaak om gezamenlijk met de sector te werken aan innovaties benadrukt.
Reikwijdte en werklijnen binnen Innovatieprogramma Funderingen
Het programma richt zich op oplossingen die niet alleen technisch kansrijk zijn, maar vooral in de praktijk toepasbaar, herhaalbaar en schaalbaar. Drie samenhangende pijlers binnen het programma zorgen er gezamenlijk voor dat innovaties ontwikkeld, toegepast en opgeschaald kunnen worden.
Innovatiecall — ruimte om te ontwikkelen, testen en demonstreren
De innovatiecall vormt de kern van het programma. Hiermee worden vernieuwende oplossingen ondersteund die funderingsonderzoek en -herstel sneller, betrouwbaarder en betaalbaarder maken.
Kennisdeling en een lerend netwerk
Innovatie heeft pas impact als kennis ook daadwerkelijk gedeeld wordt. Daarom verbindt het programma alle betrokken partijen gedurende de looptijd van het programma in een lerend netwerk.
Belemmeringen wegnemen voor valorisatie en opschaling
Veel vernieuwing stokt niet op techniek, maar op randvoorwaarden zoals regelgeving, standaarden, acceptatie door opdrachtgevers of gebrek aan voorspelbare vraag. Het programma brengt deze barrières systematisch in beeld en agendeert ze bij de juiste stakeholders.
Inhoudelijke scope
Het programma richt zich op drie typen funderingen die samen de kern vormen van de landelijke problematiek:
- Houten paalfunderingen
- Ondiepe funderingen bij bodemdaling, bijvoorbeeld op veen of slappe klei, waar alternatieve funderingsmethoden en minder ingrijpende hersteloplossingen nodig zijn.
- Ondiepe funderingen op zwel- en krimpgevoelige bodems, zoals klei en leem, die door droogte en extreme neerslag beschadigd raken en vragen om adaptieve of robuuste oplossingen.
Lopende programma’s t.a.v. funderingen
Naast het Innovatieprogramma Funderingen is vanuit de PPS-toeslag van TKI Bouw en Techniek subsidie verleend aan de programma’s:
- Fundering in beeld. Dit programma onder regie van Deltares ontwikkelt technieken om funderingsproblemen sneller en betrouwbaarder te detecteren: InSAR (Interferometric Synthetic Aperture Radar) analyseert bodembeweging en koppelt vervormingspatronen van gebouwen aan bodem- en funderingstypen; eDNA onderzoekt micro-organismen in grondwater om aantasting van houten palen en bijbehorende risico’s te signaleren.
- Inspectie ondiepe ondergrond. Dit programma onder regie van TU Delft richt zich op een nieuw type inspectietechniek, gebaseerd op Shear-Wave Imaging uit de medische akoestiek. De methode maakt het mogelijk om de draagkracht van de ondiepe bodem én de conditie van houten onderwaterfunderingen in beeld te brengen zonder destructieve ingrepen.
Nationale Aanpak Funderingen en het Innovatieprogramma Funderingen
De Nationale Aanpak Funderingen (NAF) is een gezamenlijke aanpak van het Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen, kennisinstellingen en marktpartijen. Deze aanpak moet eraan bijdragen dat woningeigenaren veilig en toekomstbestendig kunnen wonen. Binnen de Nationale Aanpak Funderingen is het Innovatieprogramma Funderingen opgenomen.
Het Innovatieprogramma Funderingen is onderdeel van het NAF en in lijn met Bouwsteen 7: Bouw en Innovatie van het adviesrapport “De olifant onder de kamer” (ABDTopConsult). Dit innovatieprogramma is gericht op voor de ontwikkeling van schaalbare innovaties die bijdragen aan preventie van funderingsschade en aan de versnelling en capaciteitsvergroting van het funderingsonderzoek en -herstel. Het Innovatieprogramma wordt begeleid door TKI Bouw en wordt in nauwe samenwerking met de sector uitgevoerd. In de periode 2026 – 2028 is €3 miljoen beschikbaar voor het Innovatieprogramma Funderingen.
Externe links
Info
Loopt
Status
Coördinatie
Het Innovatieprogramma Funderingen is een programma van het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening (VRO) en TKI Bouw en Techniek
Looptijd
2025-2028
Financiering
Subsidie van €3 miljoen voor de periode 2025 tot en met 2028
Missies
Dit programma sluit aan op de missie(s):
Contact
Neem voor meer informatie contact op met Bart Brink (bart@tkibt.nl)
Nieuws
Nieuwe uitvraag: €2,7 miljoen voor innovaties voor funderingsopgave
Kabinet lanceert meerjarenaanpak voor Funderingsproblematiek
Eerste stappen voor nationale aanpak funderingsproblematiek
Blijf op de hoogte
Volg ons op LinkedIn
Ontvang het laatste nieuws via onze nieuwsbrief
Over ons
Organisatie
Onze missie en visie, team en bestuur.
Vacatures
Ontdek onze openstaande functies
Contact
Contactmogelijkheden, adres en meer