In Nederland worden mogelijk meer dan 425.000 panden getroffen door funderingsproblemen. Voor 25.000 panden is herstel zelfs binnen vijf jaar noodzakelijk. Tegelijkertijd ligt de huidige uitvoeringscapaciteit voor herstel op ongeveer 1.000 panden per jaar. Omdat funderingsherstel specialistisch en arbeidsintensief werk is, blijft opschalen lastig. De omvang van deze opgave vraagt om innovatieve oplossingen die schaalbaar, betaalbaar en efficiënt toepasbaar zijn.
Om deze innovaties mogelijk te maken zijn het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en TKI Bouw en Techniek het Innovatieprogramma Funderingen gestart. Dit programma is onderdeel van de Nationale Aanpak Funderingen (NAF) en wordt in nauwe samenwerking met de sector uitgevoerd. Er is €2,7 miljoen subsidie beschikbaar voor schaalbare innovaties die funderingsschade voorkomen en de capaciteit voor funderingsonderzoek en -herstel versnellen en vergroten.
Dit is een vooraankondiging. De officiële uitvraag van deze innovatiecall, inclusief inhoudelijke scope en definitieve voorwaarden, verschijnt naar verwachting medio maart 2026 op de website van TKI Bouw en Techniek.
Gezocht: schaalbare innovaties voor funderingen
Het doel van het Innovatieprogramma Funderingen is om schaalbare innovaties te ontwikkelen die bijdragen aan preventie van funderingsschade en aan het versnellen van funderingsonderzoek en -herstel. De nadruk ligt op innovatieve technieken, methodes of processen voor funderingsonderzoek en/of -herstel. Deze innovaties worden bij voorkeur getest in proeftuinen en praktijksituaties en moeten, bij bewezen effectiviteit, opgeschaald kunnen worden.
Voor deze schaalbaarheid van innovaties kan gedacht worden aan vier zaken. De eerste is de adoptie van innovaties door professionals in de praktijk. De tweede is de mate waarin de innovatie toepasbaar is op meerdere objecten in een specifiek gebied. De derde is de mate waarin de aanpak voor funderingen gekoppeld kan worden aan andere opgaves zoals verduurzaming en/of klimaatadaptie. De vierde is hoe innovaties zich verhouden tot juridische, financiële en organisatorische randvoorwaarden.
De aankomende call richt zich op praktijkgerichte innovaties die bijdragen aan de funderingsopgave zoals:
- Doorlooptijdverkorting (versnelling) van onderzoek en herstelprocessen;
- Kostenverlaging en hogere arbeidsproductiviteit;
- Opschaalbaarheid en bredere toepasbaarheid;
- Valideren van de betrouwbaarheid en effectiviteit van bestaande funderingstechnieken;
Drie typen funderingen waarvoor innovaties worden gezocht
De aankomende call richt zich specifiek op drie funderingstypen die het vaakst worden getroffen:
- Houten paalfunderingen;
- Ondiepe funderingen met bodemdaling, bijvoorbeeld op veen of slappe klei;
- Ondiepe funderingen met zwel- en krimpgevoelige bodems, zoals klei of leem.
Voorbeelden van relevante innovaties zijn oplossingen die het inzicht in en de voorspelbaarheid van de opgave vergroten. Ook kan mogelijk gedacht worden aan innovaties die een oplossing bieden voor het huidige fysiek zware en arbeidsintensieve herstelproces. Tevens zijn preventieve oplossingen die de levensduur van funderingen op objectniveau verlengen mogelijk interessant.
Het Innovatieprogramma Funderingen is gericht op samenwerkingsverbanden
Aanvragen kunnen worden ingediend door individuele ondernemingen of door samenwerkingsverbanden. Projecten die worden uitgevoerd in samenwerkingsverband worden in de beoordeling positief gewogen, met name waar het gaat om kennisontwikkeling, validatie, opschaalbaarheid en kennisdeling.
Deze samenwerkingsverbanden kunnen bijvoorbeeld bestaan uit opdrachtgevers (vastgoedeigenaren zoals woningbouwcorporaties); opdrachtnemers (van MKB tot grote aannemers); kennisinstellingen en onderzoeksorganisaties; en overige stakeholders zoals gemeenten. Binnen het samenwerkingsverband treden partijen op met één penvoerder. De partijen bepalen gezamenlijk de omvang van het samenwerkingsproject, dragen gezamenlijk bij aan de tenuitvoerlegging ervan, en delen het risico en de resultaten ervan.
De innovatiecall richt zich op geïnteresseerden van binnen en buiten de sector
Het Innovatieprogramma Funderingen richt zich in de eerste plaats op organisaties die al actief zijn in funderingsonderzoek en -herstel. Daarnaast biedt deze innovatiecall nadrukkelijk ruimte aan partijen uit de bredere bouwketen en aan bedrijven buiten de funderings- en bouwsector om bij te dragen aan deze maatschappelijke opgave. Organisaties die werken aan schaalbare technologieën, zoals artificiële intelligentie (AI), data-analyse en robotisering, worden daarom aangemoedigd om samenwerkingen te vormen of zich aan te sluiten bij samenwerkingsverbanden.
Beoordeling van voorstellen door onafhankelijke experts
De voorwaarden tot inschrijving en beoordelingscriteria worden uitgebreid beschreven in de aanstaande uitvraag. Hieronder staat een indicatief overzicht:
- Deze call zoekt naar nieuwe innovaties voor de funderingsopgave als naar het in de praktijk testen en verder ontwikkelen van bestaande innovaties, binnen de kaders van industrieel en experimenteel onderzoek[1];
- Activiteiten gericht op routinematige toepassing, marktintroductie of opschaling zonder onderzoeks- of ontwikkelcomponent vallen buiten de scope van deze call;
- De totaal beschikbare subsidie bedraagt €2,7 miljoen inclusief BTW. Projecten kunnen minimaal €75.000 en maximaal € 400.000 inclusief btw (voor zover niet verrekenbaar) subsidie ontvangen. De subsidieaanvraag betreft maximaal 70% van het totaal aan subsidiabele investeringen; Deelnemers kunnen meerdere projecten indienen;
- Projectduur is maximaal 2 jaar;
- De ontwikkelde kennis zal openbaar gedeeld worden en deelnemers dragen actief bij aan kennisdeling binnen het bredere innovatieprogramma.
De voorstellen die voldoen aan de criteria en voorwaarden van de uitvraag worden beoordeeld door een commissie van onafhankelijke experts. Deze beoordelingscommissie wordt door TKI Bouw en Techniek begeleid en samengesteld.
Subsidieregelingen voor kleinschalige innovaties
Dit innovatieprogramma richt zich op relatief grootschalige innovaties. Voor prille of kleinschalige innovaties, waarvan de schaalbaarheid nog niet direct aangetoond kan worden, is bij RVO eveneens beperkt budget beschikbaar. Je kunt hiervoor contact opnemen met het Nationaal Funderingsloket via info@kcaf.nl of met het RVO via funderingsproblematiek@rvo.nl
Indicatief tijdspad van de innovatiecall
- 20 Maart 2026: Verwachte publicatie van de uitvraag
- 22 Mei 2026: Sluiting van de vragenronde
- 29 mei 2026: Sluiting inschrijving (10 weken na openstelling bij publicatie op 20 maart)
- 15 juli 2026: Beoogde datum van bekendmaking
- 1 september 2026: Start van de projecten
Proces en verdere informatie
De officiële uitvraag van deze innovatiecall met daarin de inhoudelijke scope en definitieve voorwaarden zal naar verwachting medio maart 2026 op de website van TKI Bouw en Techniek gepubliceerd worden.
Op 16 april 2026 zal tijdens het KCAF Funderingscongres in Amersfoort een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd worden.
Neem voor vragen contact op met funderingen@tkibt.nl of bel met telefoonnummer 085 – 060 84 28.
[1] Zie voor toelichting: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2021/09/Toelichting-definities-FO-IO-EO-20210801_v06092021.pdf
