De ambitie van de Nederlandse overheid om in 2050 een circulaire bouweconomie te hebben betekent dat er anders ontworpen, ontwikkeld en gebouwd moet worden, onder andere door bouwen met biobased materialen en –producten te intensiveren.

Biobased bouwmaterialen reageren anders op klimaatfactoren dan conventionele bouwmaterialen en laten in toepassingen ander warmte- en vochtgedrag zien. Zo is er voor het toepassen van biobased materialen in de gevel op materiaalniveau inzicht in de individuele prestaties, maar er is nog weinig bekend over hoe biobased materialen op elkaar inwerken in een gevelsysteem en op welke wijze dat de dampopen prestaties van het systeem beïnvloedt. Hierdoor stagneert de implementatie van biobased materialen in gevels.

Het toepassen van biobased materialen in de gevel kan eveneens een positieve invloed hebben op het binnen- en buitenklimaat. Mogelijk kunnen biobased gevels helpen de opwarming van de stad te verminderen door beperktere uitstraling naar de omgeving ten opzichte van een conventionele (stenen) gevel. Daarnaast kunnen biobased, dampopen gevels mogelijk het binnencomfort verbeteren. Hierover is echter nog weinig bekend.

Doel van het project

Het project is gericht op het genereren van inzicht in het warmte- en vochtgedrag van biobased gevelsystemen met een focus op dampopenheid en warmteafgifte naar buiten. Door hun hygroscopische eigenschappen laten biobased materialen een ander warmte- en vochtgedrag zien dan conventionele bouwmaterialen. Gecombineerd in een gevelsysteem beïnvloeden de verschillende materialen echter ook elkaar waardoor de prestaties van materialen niet één op één te vertalen zijn naar systeemniveau.

Het doel van het onderzoek is tweeledig:

1. Inzicht in de dampopen en warmtebufferende prestaties van biobased gevels op systeemniveau en het effect hiervan op de lokale buitentemperatuur. Dit inzicht wordt verkregen door in situ testen.
2. Het generaliseren van de inzichten tot richtlijnen die bij kunnen dragen aan verder(e) onderzoek, implementatie en opschaling van biobased gevelsystemen. Dit wordt bereikt middels verdiepende en verbredende sessies met ontwerpers, bouwbedrijven, projectontwikkelaars en beleidsmakers.

Wijze waarop het samenwerkingsproject bijdraagt aan de uitwerking van het PPS-programma

Dit project beoogt bij te dragen aan de transitie naar een circulaire, biobased bouweconomie door het ontwikkelen van bouwfysische kennis over dampopen en warmtebufferende, biobased gevelsystemen en daaruit volgende richtlijnen voor onderzoek en verdere ontwikkeling en implementatie biobased gevelsystemen. Daarbij is dit onderzoek relevant voor:

• Biobased materiaalontwikkelaars in de voorhoede van de biobased transitie, die op zoek zijn naar kennis over de prestaties of garantie van hun ontwikkelde materiaal of product in het geïntegreerde gevelsysteem;
• Ontwerpers, bouwbedrijven en projectontwikkelaars die biobased, dampopen en hitte-reducerende gevelsystemen in hun projecten willen integreren en die op zoek zijn naar kennis over de technische prestaties op systeemniveau die noodzakelijk die noodzakelijk is voor toepassing hun projecten.
• Beleidsmakers die stappen willen zetten in de transitie naar biobased, circulair bouwen, die op zoek zijn naar technische kennis op systeemniveau over de toepassing van biobased, dampopen en hitte-reducerende gevelsystemen, om hierop beleid te kunnen ontwikkelen.

Korte omschrijving van de activiteiten

Onderzoekgroep Circulair Bouwen en het lectoraat Klimaatbestendige Stad van de Hogeschool van Amsterdam onderzoeken samen met materiaalontwikkelaars NPSP, RikMakes, BlueBlocks en Wierwaar, en in samenwerking met de gemeente Amsterdam, bouwbedrijf WOODinc en het Nationaal Kenniscentrum Biobased Bouwen de dampopen en warmtebufferende kwaliteiten van biobased gevelsystemen.

De betrokken materiaalontwikkelaars hebben kennis en inzicht over de prestaties van hun eigen materiaal. Om inzicht te verkrijgen over de relatie dampopen en warmtebufferende prestaties op systeemniveau versus de losse componenten, is actieve participatie van de materiaalontwikkelaars noodzakelijk. In samenwerking met de materiaalontwikkelaars worden de biobased materialen gecombineerd in een gevelsysteem en onderworpen aan in-situ testen in het Biobased Paviljoen op het Marineterrein.

De resultaten van deze testen worden vervolgens ingebed in de sector. Dit wordt gedaan middels verdiepende ronde tafel sessie om de resultaten te toetsen en een workshop om richtlijnen te ontwikkelen voor implementatie en opschaling in de sector.

Resultaat

Het project Breathing Biobased Facades genereert inzichten over de (in)werking die diverse biobased materialen in een gevelsysteem tezamen en op elkaar hebben, en wat de mogelijke invloed op het (lokale) buitenklimaat is. Het onderzoek ambieert middels de resultaten de prestaties van de geteste biobased materialen op systeemniveau te verhelderen en te duiden op welke wijze systeem kan bijdragen aan damopen bouwen en het reduceren van hittestress. Daarnaast genereert het onderzoek ontwikkelde testopstellingen en onderzoekmethodieken om het onderzoek met andere biobased materialen en voor andere typen biobased gevelsystemen uit te breiden. Het onderzoek is draagt tevens bij aan de ontwikkeling van sector-breed gedragen richtlijnen voor gezond en klimaatadaptief bouwen.