Aanleiding
Netcongestie vormt een grote belemmering voor woningbouw in Nederland. Traditionele oplossingen zoals netverzwaring zijn kostbaar en traag. Dit project introduceert een innovatieve aanpak: een schaalbaar gestandaardiseerd samenwerkingsconcept voor een 1 kW-Balanswijk binnen een energiegemeenschap, waarin het gelijktijdige piekverbruik wordt beperkt tot 1 kW/woning door slimme integratie van gebouwontwerp, energie-opwekking, opslag, -conversie en sturing van energie met slimme systemen en bewonersgedrag in nieuw te bouwen wijken.
Doel van het innovatieproject en beoogde vernieuwing
Het doel is een gestandaardiseerd samenwerkingsconcept te ontwikkelen voor een netbewuste nieuwbouwwijk waarbij een energiegemeenschap in samenwerking met een Local System Operator2 het energiesysteem beheert. Deze samenwerking garandeert vertrouwen bij bewoners, ontsluit flexibiliteit op woning, gebouw en wijkniveau t.b.v. de balans op het lokale net. Vernieuwend is de combinatie van technische, sociale en governance-innovaties. Het gestandaardiseerde systeem integreert PV, eventueel wind, open of gesloten bodemenergiesysteem (OBES of GBES), elektrische deelmobiliteit en batterijopslag, binnen geoptimaliseerde stedenbouwkundige kaders, met het doel het gelijktijdige piekverbruik per woning onder de 1kW te houden, wat tot 3,5 maal lager is dan de huidige aansluitcapaciteit voor nieuwbouwwoningen. Het gestandaardiseerde samenwerkingsconcept wordt getoetst op sociale participatie, governance en technische pijlers voor vier verschillende schaalgroottes.
Korte omschrijving van de activiteiten
Het project omvat vier werkpakketten. Elk werkpakket levert concrete resultaten en kennisproducten op voor de vier verschillende schaalgroottes:
- WP1 Technisch ontwerp van het energiesysteem: de technische, ruimtelijke en financiele uitgangspunten van een slim geregelde lagere aansluiting op de verschillende schaalniveaus (omlaag brengen verbruik, opwekken, opslaan, smart systemen) en welk effect heeft dat op wooncomfort en gedrag (link met WP2).
- WP2 Duurzame participatie en bewonersgedrag: acceptatie en participatie van bewoners en stakeholders. Het uitvoeren van surveys onder (potentiele en betrokken) bewoners en het inrichten van een gebruikersgroep(en) voor gedragsuitgangspunten en gedragsregels. Ervaringen met het wonen in een woonomgeving met een lage aansluiting en de oplossingen die daarvoor zijn gevonden worden afgetapt. Oplossingen worden verzameld en besproken met meedenkende bewoners die welwillend staan tegenover 1kW Balanswijk en bereidt zijn hun gedrag aan te passen om dit te verwezenlijken.
- WP3 Governance en regelgeving: ontwikkeling van samenwerkmodellen en indicatoren die kunnen worden meegenomen in aanbestedingen voor een 1kW Balanswijk waarmee effectief gestuurd kan worden op het voorkomen van netcongestie.
- WP4 Projectmanagement: Overkoepelende activiteiten zoals o.a. organisatie van co-creatie workshops met externe partners, voortgangsrapportage en kick-off meeting.
Resultaat
Het concept van de 1kW balanswijk biedt een gestandaardiseerd samenwerkingsconcept voor een netbewuste wijk, inclusief technisch ontwerp, stedenbouwkundige kaders, governance model en proceshandreiking, die de vier schaalniveaus met elkaar verbindt. Dit concept zal op regelgeving, sociale acceptatie, betaalbaarheid en technische haalbaarheid getoetst zijn.
Partners
- Deltares
- Alliander/DEP
- Bright
- Gemeente Almere
- Almeerse Wind
- Merosch B.V.